Eskişehir İl Ambulans Servisi Başhekimliği Odunpazarı 5 Nolu ASHİ’de görev yapan Sağlık Teknikeri (İlk ve Acil Yardım) Paramedik Harun Özkan, Halk Sağlığı Bülteni’nde yayımlanan yazısında, toplumda sıkça yapılan ilk yardım hatalarına dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Günlük yaşamda kazalar ve acil durumlarla her an karşılaşılabileceğini belirten Özkan, doğru uygulanan ilk yardımın profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar hayat kurtarıcı olabileceğini, ancak kulaktan dolma bilgilerle yapılan yanlış müdahalelerin ciddi riskler doğurduğunu vurguladı.
Özkan, toplumda yaygın olan bazı yanlış alışkanlıkların iyi niyetle yapılmasına rağmen sağlık açısından tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini ifade ederek, “Yanığa yoğurt sürmek, bayılan kişiye tokat atmak ya da her kanamada turnike uygulamak gibi davranışlar, durumu iyileştirmek yerine daha da ağırlaştırabilir. İlk yardımın temel amacı, kişinin hayatını korumak ve mevcut durumu kötüleştirmemektir” dedi.
İlk Yardımda Neden Hata Yapıyoruz?
İlk yardım hatalarının yaygın olmasının nedenlerine de değinen Özkan, bu durumun başlıca sebeplerini şu şekilde sıraladı:
-
Kulaktan dolma bilgiler
-
Film ve dizilerde görülen yanlış uygulamalar
-
“Bir şey olmaz” düşüncesiyle eğitim almadan müdahale etmek
-
Deneme-yanılma yaklaşımı
En Sık Yapılan İlk Yardım Hataları
Paramedik Harun Özkan, toplumda en sık karşılaşılan yanlış uygulamaları ve doğrularını da şöyle sıraladı:
Yanıklara yanlış madde sürmek:
Yanıklara yoğurt, diş macunu veya yağ sürmenin enfeksiyon riskini artırdığını belirten Özkan, doğru uygulamanın yanık bölgenin 10-20 dakika musluk suyu altında tutulması olduğunu söyledi.
Burun kanamasında başı geriye yatırmak:
Bu yöntemin kanın solunum yollarına kaçmasına yol açabileceğini ifade eden Özkan, kişinin başı öne eğilerek burun kanatlarının nazikçe sıkılması gerektiğini vurguladı.
Turnikeyi yanlış kullanmak:
Her kanamada turnike yapılmasının yanlış olduğunu belirten Özkan, doğrudan basınç uygulamanın esas yöntem olduğunu, şiddetli ve durmayan kanamalarda ise mutlaka 112’nin aranması gerektiğini söyledi.
Zehirlenmelerde kusturmaya çalışmak:
Kusturmanın yemek borusu ve mideye zarar verebileceğini belirten Özkan, zehirlenme vakalarında kişinin bilinç durumuna göre hemen 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini ifade etti.
Kırık ve çıkıkları zorla yerine oturtmak:
Bu tür müdahalelerin damar ve sinir hasarına yol açabileceğini vurgulayan Özkan, kırık ya da çıkık durumlarında bölgenin sabitlenerek sağlık kuruluşuna ulaştırılmasının en güvenli yöntem olduğunu söyledi.
Bayılma durumunda tokat atmak veya su serpmek:
Bu uygulamaların faydasız olduğunu belirten Özkan, kişinin yan yatırılarak hava yolunun açık tutulması gerektiğini, bilinç gelmezse 112’nin aranmasının şart olduğunu dile getirdi.
Hipotermide ani ısıtma:
Soğukta kalan kişiyi aniden ateşe yaklaştırmanın kalp ritmini bozabileceğini ifade eden Özkan, vücudun yavaş ve kontrollü şekilde ısıtılması gerektiğini belirtti.
“Önce 112 Aranmalı”
En büyük hatanın, profesyonel yardım çağırmadan müdahaleye başlamak olduğunu vurgulayan Özkan, “İlk yardımın önceliği, 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayarak destek istemektir. İlk yardım, eğitim almış kişiler tarafından doğru şekilde uygulanmalıdır. Yanlış müdahaleler, hayat kurtarmak yerine hayati tehlike oluşturabilir” dedi.
Özkan, ilk yardım bilgisinin toplum genelinde yaygınlaştırılmasının büyük önem taşıdığını belirterek, doğru ve bilinçli müdahalenin hayat kurtaran en önemli unsur olduğunun altını çizdi.
Kaynak: Halk Sağlığı Bülteni
